شهر هشجین با پیشینه تاریخی و فرهنگی قابل توجه خود از دیر باز از مراحل و مسیر های مختلف تاریخی عبور کرده

و همواره شاهد پذیرش جریانها و مکاتب اجتماعی و اخلاقی خاصی بوده است. که برخی از آنها چنان با عواطف واحساساتش

گره خورده است که باگذشت سالیان متمادی همچنان به استمرار و قوت خود باقی است

 

یکی از مهمترین مکاتب تاثیرگذار که به نحوی ارزشهای اخلاقی و معنوی را در خود دارد گرایش به دین مبین

اسلام و به تناوت آن ارادت خالصانه به خاندان عصمت و طهارت و ائمه اطهار(ع) می باشد و مردم هشجین

نیز همواره درصدد احبای آداب و سنن اسلامی و نشان دادن علایق خود به ارزش های اسلامی برآمده اند که

از جمله آنها می توان به سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت ابا عبداله الحسین (ع) ویاران وفادارش

اشاره کرده تعزیه یا همان (شبیه خوانی) به عنوان نمودی از این حماسه ی انسانی و معنوی جایگاه بسیار ویژه ای

در بین مردم هشجین پیدا کرده و شایسته است با این مقدمه کوتاه مخصوصا به پدیدار شناسی این سنت معنوی

در هشجین و نقد ساختاری آن بپردازیم.

شهر هشجین با پیشینه تاریخی و فرهنگی قابل توجه خود از دیر باز از مراحل و مسیر های مختلف تاریخی عبور کرده و همواره شاهد پذیرش جریانها و مکاتب اجتماعی و اخلاقی خاصی بوده است. که برخی از آنها چنان با عواطف واحساساتش گره خورده است که باگذشت سالیان متمادی همچنان به استمرار و قوت خود باقی است

 

یکی از مهمترین مکاتب تاثیرگذار که به نحوی ارزشهای اخلاقی و معنوی را در خود دارد گرایش به دین مبین اسلام و به تناوت آن ارادت خالصانه به خاندان عصمت و طهارت و ائمه اطهار(ع) می باشد و مردم هشجین نیز همواره درصدد احبای آداب و سنن اسلامی و نشان دادن علایق خود به ارزش های اسلامی برآمده اند که از جمله آنها می توان به سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت ابا عبداله الحسین (ع) ویاران وفادارش اشاره کرده تعزیه یا همان (شبیه خوانی) به عنوان نمودی از این حماسه ی انسانی و معنوی جایگاه بسیار ویژه ای در بین مردم هشجین پیدا کرده و شایسته است با این مقدمه کوتاه مخصوصا به پدیدار شناسی این سنت معنوی در هشجین و نقد ساختاری آن بپردازیم.

 

عاشقان را نیست جای امتحان امتحان عاشقان باشد به جان

 

تعزیه یکی از غنی ترین ودر عین حال مهجور ترین هنر های سنتی ومذهبی ماست هنری آئینی و سنتی که به دلیل نزدیک بودنش به حماسه تاریخ * مذهب * شعر و موسیقی *از اهمیت شایان توجهی بر خوردار است تعزیه هنر مظلوم تمام دورانها بوده است.زمانی به علت جبر غالب بر فضای جامعه به خصوص در زمان حکومت قاجاریه انزوا کشیده می شود وگاهی قربانی تفکرات محدود و نادرستی میشود که حقیقت را فدای مصلحت کرده اند و یا دید گاهی کاملا سطحی از روبروی این مسئله گذشته اند مردم هشجین نیز همواره درصدد احیای این سنت برآمده و کوشیده اند. جایگاه واقعی آن را حفظ کنندکه این نکته را میتوان درلابه لایه ابیات و نسخه های تعزیه خوانی آنها یافت به عنوان مثال این بیت:

 

شبیه هر کیمون ایرادی وار عرض ایلیوم بیلسون حسین آدی وریب رونق حامی دنیای عقبایه

 

که خطابیه شمر است به جمعیت حاضرین بعد از حمد وثنای پروردگار ونعمت پیامبر(ص) و ستایش علی ابن ابی طالب (ع) و حسنین (ع) . تعزیه در حقیقت گنجینه ای از نمایش های آئینی ومذهبی است تعزیه هنری است آوایی وموسیقیایی وبه قول مرحوم استاد صبا تعزیه هنری اپراتژیک است که در بطن خود تمام ظرایف یک نمایش کامل را دارد تعزیه به صورت امروزی آن در هشجین حدود 60 سال پیش و با همت والای استاد حاج عبدالرحمان افشار بنیان نهاده شد.درحالی که قبل از آن نیز مردم هشجین با این مراسم بیگانه نبوده اند و تعزیه خوانهایی از شهر ها وروستاهای اطراف به خصوص زنجان و حومه آن برای اجرای این سنت دیرینه به این دیار سفر کرده اند به طور کلی تعزیه در هشجین از زمان شکل گیری آن تا کنون به سه دوره مختلف زمانی تقسیم می شوند:1-دوره اول(1320تا1340ه ش) در این دوره بدنه اصلی تعزیه شکل می گیرد ونوعی استحکام واستقلال هنری در نقش ها به صورت تدریجی ایجاد می گیرد ونسخه ها نیز بدون هیچ کم وکاستی در روند نمایش به کار می روند از تعزیه خوانان مشهور این دوره می توان به آقا میر ابولفضل ناصری*میر عزت اله آقائی مشهدی محمد زعفری آقا سید جلال ناصری*مشهدی لطف اله مختاری و نیز استاد عبدالرحمان افشار اشاره کرد.

 

2-دوره دوم(1340تا1370): این مرحله به خصوص اوایل آن رابه جرات می توان دوره شکوفایی وتجدید تعزیه در هشجین قلمداد کرد تک تک نقش ها.آواها ومناظره ها به صورت کاملا جداگانه تعریف می شوند وشیوه های سنتی تعزیه به لحاظ کمی وکیفی حفظ می شود و نسخه ها نیز به علت عنایت خاص تعزیه خوانان به حفظ متن های آن انسجام ووحدت موضوعی بر خوردار هستند از تعزیه خوانان مشهور این دوره می توان به استاد عبدالرحمان افشار.استاد حیدر دهقان.استاد اباذر سیاح.عزیز آقا یعقوبی .مالک مختاری .کریم اله کریمی.سید یعسوب میر مجیدی.کلیم اله میر مجیدی.باقر حق گو.احمد کارگر.فرج اله فرامرزی.عالم علی کریمی.قنبر شمس زاده و...... اشاره کرد.

 

دوره سوم(1370تا زمان حاضر)...........

 

با تشکر از راهنمایی های استاد حیدر دهقان وسید یعسوب میر مجیدی

 

(یاسر پور هدایت واحمد زعفری هشجین)

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.




طبقه بندی: اخبارفرهنگی هنری،
برچسب های منامن: اردبیل، خلخال، هشجین، منامین، خورش رستم، مرتضی غلامی منامن،
دنبالک ها: منامن،

تاریخ : پنجشنبه 5 دی 1392 | 10:49 ب.ظ | منامن نویسنده : مرتضی غلامی منامن | نظرات
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.